پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
213
پژوهشى پيرامون شهداى كربلا ( فارسي )
اين جوان كوفى با حبيب بن مظاهر از مردم براى حضرت مسلم عليه السلام بيعت مىگرفت . « 1 » هنگامى كه مسلم عليه السلام با ابنزياد اعلان جنگ كرد ، لباس رزم پوشيد و از منزل بيرون آمد تا در محلهء بنىفتيان به او بپيوندد . ولى كثير بن شهاب و بنا به قولى حصين بن تميم عبدالاعلى را دستگير و زندانى كرد . « 2 » پس از شهادت مسلم و هانى ، عبيداللَّه وى را احضار كرد و پرسيد : چرا از خانه بيرون آمدى ؟ در اجتماع مسلم چه كاره بودى ؟ گفت : من تماشاچى بودم . مىخواستم ببينم مردم چه مىكنند . عبيداللَّه گفت : اگر راست مىگويى سوگند بخور ؛ ولى او از سوگند خوردن دريغ كرد . ابنزياد دستور داد او را به جبّانة السبيع « 3 » برده و گردنش را بزنند . مأموران او را به آنجا بردند و به فيض شهادت رساندند . « 4 » عبدالرحمن بن عبداللَّه ارْحَبى « 5 » عبدالرحمن ، از تابعين و مردى شجاع « 6 » و كاردان و فصيح بود . « 7 » به گفتهء برخى از مورخين ، وى و چند تن ديگر در دوازدهم ماه مبارك رمضان سال 60 ه . ق با حدود صد و پنجاه دعوتنامه « 8 » كه از طرف يك يا دو يا چهار نفر بود عازم مكه گرديد . « 9 » ولى برخى
--> ( 1 ) . ذخيرة الدارين ، ص 285 ؛ وسيلة الدارين ، ص 218 ؛ ابصارالعين ، ص 182 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 133 ؛ فرسانالهيجاء ، ج 1 ، ص 230 . ( 2 ) . مقتل الحسين عليه السلام ، مقرم ، ص 157 ، منشورات شريف رضى ؛ تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 370 و 379 ؛ ذخيرة الدارين ، همانجا ؛ ابصارالعين ، همانجا ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة . ( 3 ) . جبّان ، در اصل به معناى صحرا است ولى اهل كوفه و بصره ، مقبره را جبّانه مىنامند . در كوفه ، محلههايى است كه آنها را جبّانه مىگويند . مانند جبّانهء كنده ، جبّانهء سبيع . . . . ( معجم البلدان ، ج 2 ، ص 99 . ) ( 4 ) . تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 370 و 379 ، دارالمعارف ؛ انصارالحسين عليه السلام ، ص 122 ، الدار الاسلامية ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 133 ؛ ابصارالعين ، ص 182 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ قمقام زخّار ، ج 1 ، ص 302 . ( 5 ) . تسمية من قتل ، ش 96 ؛ رجال طوسى ، ص 77 ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 98 و 122 ؛ ارشاد ، ج 2 ، ص 37 و 39 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد ؛ تذكرة الخواص ، ص 221 . عبدالرحمن بن عبيد ارحبى ( اخبار الطوال ، ص 229 ؛ روضة الشهداء ، ص 205 ، كتابفروشى اسلامية ) ارْحَبى منسوب به ارْحَبْ ، تيرهاى از همدان است . ( تسمية ، همانجا ؛ الانساب ، سمعانى ، ج 1 ، ص 106 ) و عبدالرحمن كدرى ( فرسان الهيجاء ، ج 2 ، ص 234 ) . ( 6 ) . ابصارالعين ، ص 131 ، مركز الدراسات الاسلامية لحرس الثورة ؛ تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 145 . ( 7 ) . ياران پايدار ، ص 97 . ( 8 ) . پنجاه نامه ( اخبارالطوال ، ص 229 ؛ انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 158 ) پنجاه و سه نامه ( تاريخ طبرى ، ج 5 ، ص 352 ، دارالمعارف ) . ( 9 ) . ارشاد ، ج 2 ، ص 37 ، كنگرهء جهانى هزارهء شيخ مفيد ؛ مناقب ، ج 4 ، ص 98 .